Od 8 lipca 2026 r. obowiązują nowe przepisy wzmacniające uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy.
Celem reformy jest skuteczniejsze przeciwdziałanie sytuacjom, w których umowa cywilnoprawna, kontrakt B2B lub inna forma współpracy w praktyce zastępuje umowę o pracę. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podkreśla, że reforma nie likwiduje legalnych umów cywilnoprawnych ani współpracy B2B – problemem będą tylko te sytuacje, w których taka umowa jest używana „na papierze”, a w praktyce dana osoba pracuje jak pracownik etatowy.
Jako PARETTi od lat dbamy o legalność zatrudnienia i prawa pracownicze wszystkich naszych pracowników. Dlatego jesteśmy przygotowani na zmiany w przepisach i wspieramy firmy w wyborze takich modeli współpracy, które odpowiadają zarówno potrzebom biznesu, jak i obowiązującym regulacjom.
Od 8 lipca 2026 r. obowiązują nowe przepisy wzmacniające uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy.
Co dokładnie zmienia reforma PIP?
Najważniejsza zmiana polega na tym, że Państwowa Inspekcja Pracy będzie mogła szybciej reagować, gdy firma korzysta ze zlecenia, umowy o dzieło albo B2B, ale w praktyce organizuje pracę jak przy etacie.
Do tej pory w takich sytuacjach sprawa najczęściej musiała trafić do sądu. Po zmianach, inspektor będzie mógł wydać decyzję, że dana osoba powinna być traktowana jak pracownik zatrudniony na umowę o pracę.
Najpierw inspektor może wezwać firmę do poprawienia sytuacji i dostosowania współpracy do przepisów. Jeśli firma tego nie zrobi, dopiero wtedy możliwe będzie wydanie decyzji stwierdzającej istnienie stosunku pracy.
Warto podkreślić, że reforma nie zmienia definicji pracownika. Nadal liczy się to, co wynika z Kodeksu pracy: czy dana osoba pracuje osobiście, pod kierownictwem firmy, w określonym miejscu i czasie. Zmienia się przede wszystkim to, że PIP dostaje skuteczniejsze narzędzia do egzekwowania tych zasad.
Jak PIP będzie oceniać umowy?
PIP będzie analizować przede wszystkim faktyczny przebieg współpracy, a nie samą treść umowy. To oznacza, że nawet jeśli dokument jest nazwany umową zlecenia, umową o dzieło albo kontraktem B2B, inspektor będzie sprawdzał, czy praca nie jest wykonywana w warunkach typowych dla etatu.
Im więcej elementów typowych dla etatu, tym większe ryzyko, że PIP uzna daną współpracę za stosunek pracy.
1. Podporządkowanie firmie
Czy osoba wykonuje pracę pod kierownictwem firmy, przełożonego, lidera lub koordynatora? Czy otrzymuje bieżące polecenia dotyczące tego, jak ma wykonywać pracę?
Jeśli tak – to może świadczyć o umowie o pracę.
Jeśli nie – czyli osoba samodzielnie organizuje sposób wykonania zadania, to bardziej pasuje do zlecenia lub B2B.
2. Miejsce i czas pracy wyznaczone przez firmę
Czy firma wskazuje konkretne godziny pracy, grafik, zmianę, stanowisko albo miejsce wykonywania obowiązków?
Jeśli tak – to jest cecha typowa dla stosunku pracy.
Jeśli nie – czyli osoba ma większą swobodę co do miejsca i czasu wykonania usługi, to bardziej odpowiada współpracy cywilnoprawnej lub B2B.
3. Osobiste wykonywanie pracy
Czy osoba musi wykonywać pracę wyłącznie osobiście, bez możliwości zastąpienia się inną osobą lub podwykonawcą?
Jeśli tak – to może wskazywać na umowę o pracę.
Jeśli nie – czyli możliwe jest zastępstwo albo wykonanie usługi przez inną osobę, to bardziej pasuje do B2B lub umowy cywilnoprawnej.
4. Regularne wynagrodzenie za pracę
Czy wynagrodzenie jest wypłacane regularnie, np. co miesiąc, za samą gotowość lub wykonywanie pracy w określonym czasie?
Jeśli tak – to może przypominać etat.
Jeśli nie – czyli rozliczenie dotyczy konkretnej usługi, zadania, efektu albo ustalonego zakresu prac, to bardziej pasuje do zlecenia, dzieła lub B2B.
5. Stałość i powtarzalność obowiązków
Czy współpraca ma stały, zorganizowany charakter? Czy osoba wykonuje te same obowiązki regularnie, podobnie jak pracownicy zatrudnieni na umowę o pracę?
Jeśli tak – to zwiększa ryzyko uznania współpracy za stosunek pracy.
Jeśli nie – czyli zadania są doraźne, projektowe albo wykonywane w bardziej samodzielny sposób, to może przemawiać za umową cywilnoprawną lub B2B.
W praktyce PIP będzie patrzeć na całość współpracy, a nie na jeden wybrany element. Umowy cywilnoprawne i współpraca B2B nadal mogą być stosowane, ale muszą odpowiadać rzeczywistemu charakterowi pracy.
Im więcej elementów typowych dla etatu, tym większe ryzyko, że PIP uzna daną współpracę za stosunek pracy.
Na co firmy powinny zwrócić uwagę?
Najważniejsze jest porównanie umowy z rzeczywistą organizacją pracy. Firma powinna sprawdzić nie tylko dokumenty, ale też codzienną praktykę.
Warto przeanalizować:
- czy osoby na zleceniu lub B2B pracują według grafiku ustalanego przez firmę,
- czy mają stałe miejsce pracy,
- czy wykonują polecenia przełożonych w taki sam sposób jak pracownicy etatowi,
- czy ich obowiązki są powtarzalne i wykonywane w ramach stałej struktury organizacyjnej,
- czy wynagrodzenie jest regularne i przypomina wynagrodzenie za pracę,
- czy dana osoba ma realną samodzielność w organizacji swoich zadań,
- czy może korzystać z podwykonawców lub zastępstwa,
- czy ponosi realne ryzyko gospodarcze, szczególnie w przypadku B2B.
Szczególną ostrożność powinny zachować firmy, które korzystają z długotrwałych umów zlecenia lub kontraktów B2B przy zadaniach wykonywanych w sposób typowy dla etatu. Przykładem mogą być sytuacje, w których osoba pracuje codziennie na tej samej zmianie, w tym samym miejscu, pod nadzorem lidera i wykonuje takie same obowiązki jak pracownicy zatrudnieni na umowę o pracę.
Jak agencja pracy może pomóc firmom po reformie PIP?
Współpraca z agencją pracy to nie tylko leasing pracowniczy czy wynajęcie pracowników tymczasowych. To także możliwość dobrania modelu zatrudnienia do rzeczywistych potrzeb firmy.
Zespół PARETTi pomoże m.in. poprzez:
Leasing pracowniczy, pracownicy tymczasowi
To rozwiązanie dla firm, które potrzebują elastycznie zwiększać lub zmniejszać zatrudnienie, np. przy sezonowości, wzrostach zamówień, zastępstwach lub nagłych brakach kadrowych.
Employer of Record / Pracodawca zewnętrzny
To model, w którym firma może samodzielnie rekrutować kandydatów, a agencja formalnie zatrudnia pracownika na umowę o pracę i przejmuje obsługę kadrowo-płacową. To dobre rozwiązanie dla firm, które mają kandydatów, ale nie chcą rozbudowywać własnych procesów administracyjnych lub potrzebują uporządkowanego, legalnego modelu zatrudnienia.
Jako licencjonowana agencja pracy od lat działamy w oparciu o jasne zasady, zgodność z przepisami i poszanowanie praw pracowników. Legalność zatrudnienia, prawidłowa dokumentacja i bezpieczeństwo współpracy są podstawą naszych procesów.
Dlaczego współpraca z agencją pracy zyskuje na znaczeniu po reformie PIP?
Zmiany w przepisach sprawiają, że coraz większego znaczenia nabiera współpraca z doświadczoną, licencjonowaną agencją pracy. Dla pracodawców oznacza to przede wszystkim:
✔ Mniejsze ryzyko prawne – pomagamy dobrać model zatrudnienia zgodny z obowiązującymi przepisami i charakterem wykonywanej pracy.
✔ Bezpieczeństwo podczas kontroli PIP – dbamy o prawidłową dokumentację oraz zgodność procesów z przepisami prawa pracy.
✔ Oszczędność czasu – przejmujemy obowiązki związane z zatrudnieniem, obsługą kadrowo-płacową oraz formalnościami.
✔ Elastyczne zarządzanie zatrudnieniem – łatwiejsze reagowanie na sezonowość, wzrost produkcji, zastępstwa czy realizację krótkoterminowych projektów.
✔ Dostęp do ekspertów – na bieżąco monitorujemy zmiany w przepisach i wspieramy Klientów w dostosowywaniu procesów do nowych wymagań.
✔ Kompleksowa obsługa – od rekrutacji, przez administrację kadrową, aż po bieżące doradztwo HR.
Nie wiesz, jak rozwiązać to w swojej firmie?
Jeśli Twoja firma korzysta z umów zlecenia, B2B, pracowników tymczasowych lub innych elastycznych form zatrudnienia i nie masz pewności, czy obecny model jest bezpieczny – skonsultuj się z naszymi specjalistami.
PARETTi może pomóc w analizie potrzeb kadrowych, doborze właściwego modelu współpracy oraz organizacji legalnego i uporządkowanego zatrudnienia – skontaktuj się z nami.
